Ptosis คืออะไร? ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงรักษาได้ด้วยวิธีไหนบ้าง
Ptosis คือภาวะหนังตาตกที่เกิดจากกล้ามเนื้อเปิดตายกเปลือกตาได้ไม่เต็มที่ ขอบเปลือกตาบนจึงลงมาปิดตาดำมากกว่าปกติ ทำให้ตาดูง่วง ปรือ หรือสองข้างไม่เท่ากัน พบได้ทั้งตั้งแต่เกิดและตามอายุ การรักษาหลักคือการผ่าตัดแก้กล้ามเนื้อเปิดตา
โดย รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ จักษุแพทย์ด้านศัลยกรรมตกแต่งเปลือกตา · อัปเดตล่าสุด กันยายน 2569
อาการ Ptosis สังเกตอย่างไร
เปลือกตาบนลงมาปิดตาดำ ตาดูง่วงหรือปรือ
ตาสองข้างไม่เท่ากัน
ต้องเลิกคิ้วหรือเงยหน้าเพื่อมอง จนเมื่อยหน้าผาก
Ptosis กับหนังตาหย่อนต่างกันไหม
Ptosis เป็นปัญหาที่กล้ามเนื้อเปิดตา ขอบเปลือกตาจึงอยู่ต่ำ ส่วนหนังตาหย่อน (dermatochalasis) คือมีผิวหนังส่วนเกินพับลงมาทับ แต่กล้ามเนื้อยังทำงานปกติ สองภาวะนี้พบร่วมกันได้ อ่านเพิ่มเรื่องหนังตาตกทับชั้นตา
Ptosis เกิดจากอะไร
ในผู้ใหญ่ที่พบบ่อยคือเอ็นกล้ามเนื้อเปิดตายืดหรือหลุดตามอายุ เด็กบางคนเป็นตั้งแต่เกิด ส่วนน้อยเกิดจากโรคของเส้นประสาทหรือกล้ามเนื้อ อ่านเพิ่มเรื่องกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงเกิดจากอะไร
รักษา Ptosis อย่างไร
ส่วนใหญ่รักษาด้วยการผ่าตัดยกกล้ามเนื้อเปิดตา (levator advancement) ให้ขอบเปลือกตาสูงขึ้น ในรายที่กล้ามเนื้อทำงานน้อยมาก แพทย์อาจใช้วิธีคล้องกับกล้ามเนื้อหน้าผาก (frontalis sling) ดูข้อมูลที่ผ่าตัดแก้ไขหนังตาตก
ผลลัพธ์ของแต่ละคนไม่เท่ากัน และการผ่าตัดมีความเสี่ยง เช่น ตาสองข้างไม่เท่ากัน หลับตาไม่สนิทช่วงแรก หรืออาจต้องปรับแก้
ผ่าตัด Ptosis เจ็บไหม พักฟื้นนานแค่ไหน
ในผู้ใหญ่มักใช้ยาชาเฉพาะที่ ส่วนใหญ่ปวดไม่มากและคุมได้ด้วยยาแก้ปวด ตัดไหมประมาณ 7–14 วัน ช้ำและบวมยุบใน 7–14 วัน รูปตาดูเป็นธรรมชาติขึ้นในราว 1–3 เดือน
อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์
หนังตาตกทันที ร่วมกับภาพซ้อน ปวดศีรษะ หรือรูม่านตาไม่เท่ากัน ควรไปโรงพยาบาลทันที
หนังตาตกเป็น ๆ หาย ๆ และแย่ลงตอนเย็น อาจเป็นโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (myasthenia gravis)
เด็กที่เปลือกตาบังรูม่านตา เสี่ยงตาขี้เกียจ ควรพบจักษุแพทย์เร็ว
คำถามที่พบบ่อย
Levator advancement คืออะไร
คือการผ่าตัดเลื่อนเอ็นกล้ามเนื้อเปิดตาให้ตึงขึ้น เป็นวิธีหลักในผู้ใหญ่ที่กล้ามเนื้อยังทำงานได้
Aponeurotic ptosis คืออะไร
คือหนังตาตกจากเอ็นกล้ามเนื้อเปิดตายืดหรือหลุด พบบ่อยตามอายุ ในคนใส่คอนแทคเลนส์นาน หรือหลังผ่าตัดตา
Congenital ptosis คืออะไร
คือหนังตาตกตั้งแต่เกิด จากกล้ามเนื้อเปิดตาเจริญไม่สมบูรณ์ ถ้าบังรูม่านตาควรรักษาเร็วเพื่อป้องกันตาขี้เกียจ
Pseudoptosis คืออะไร
คือภาวะที่ดูเหมือนหนังตาตก แต่กล้ามเนื้อเปิดตาปกติ เช่น หนังตาหย่อนมาก จึงต้องตรวจแยกก่อนรักษา
รักษา Ptosis แบบไม่ผ่าตัดได้ไหม
Ptosis จากเอ็นหรือกล้ามเนื้อ ส่วนใหญ่ต้องผ่าตัด แต่บางสาเหตุ เช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง รักษาด้วยยาเป็นหลัก
นัดปรึกษา รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ ที่ Saonanon Clinic ทองหล่อ
LINE: @saonanon
โทร 090-946-3090
เปิดวันพฤหัสบดี 16:00–20:00 และวันเสาร์ 09:00–20:00 ซอยทองหล่อ กรุงเทพฯ
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ความคิดเห็น