ท่อน้ำตาอุดตันคืออะไร? อาการน้ำตาไหลไม่หยุด เลือกรักษาวิธีไหนดี?
ท่อน้ำตาอุดตัน คือภาวะที่ทางระบายน้ำตาจากหัวตาลงสู่โพรงจมูกตีบหรือตัน น้ำตาจึงระบายไม่ได้และเอ่อไหลออกมาเองตลอดเวลา แม้ไม่ได้ร้องไห้ มักเป็นข้างเดียว พบบ่อยในผู้สูงอายุและทารก การรักษามีตั้งแต่การนวด การใช้ยาเมื่อมีการติดเชื้อ ไปจนถึงการผ่าตัดทำทางระบายน้ำตาใหม่ ขึ้นกับสาเหตุของแต่ละคน
โดย รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ จักษุแพทย์ด้านศัลยกรรมตกแต่งเปลือกตา · อัปเดตล่าสุด กันยายน 2569
น้ำตาไหลตลอดเวลาเกิดจากอะไร
น้ำตาไหลตลอดเวลาเกิดได้จากตาสร้างน้ำตามากเกินไป เช่น ตาแห้งหรือระคายเคือง หรือจากน้ำตาระบายออกไม่ได้ เช่น ท่อน้ำตาอุดตัน หรือเปลือกตาล่างหย่อน
สาเหตุของท่อน้ำตาอุดตันที่พบบ่อย ได้แก่
ท่อน้ำตาตีบตามอายุ พบมากในผู้สูงอายุ
การอักเสบเรื้อรังของโพรงจมูกหรือไซนัส
อุบัติเหตุหรือการผ่าตัดบริเวณจมูกและใบหน้า
ท่อน้ำตาเปิดไม่สมบูรณ์ตั้งแต่กำเนิดในทารก
อาการท่อน้ำตาอุดตันเป็นอย่างไร
อาการหลักคือน้ำตาเอ่อหรือไหลอาบแก้ม โดยเฉพาะเวลาโดนลม บางคนมีขี้ตาเหนียวบ่อย หรือตาพร่าเพราะน้ำตาคลอ
น้ำตาไหลข้างเดียว อันตรายไหม
น้ำตาไหลข้างเดียวส่วนใหญ่ไม่อันตรายเฉียบพลัน แต่ไม่ควรปล่อยไว้นาน เพราะน้ำตาที่ค้างอยู่ในถุงน้ำตาเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ทำให้หัวตาบวม แดง และเจ็บ ซึ่งเรียกว่าถุงน้ำตาอักเสบ
ท่อน้ำตาอุดตันหายเองได้ไหม
ในทารก ท่อน้ำตาอุดตันมักดีขึ้นเองในช่วงขวบปีแรก ร่วมกับการนวดหัวตาตามที่แพทย์แนะนำ ส่วนในผู้ใหญ่ที่ท่อตีบจากอายุหรือการอักเสบเรื้อรัง มักไม่หายเอง
รักษาท่อน้ำตาอุดตันมีวิธีไหนบ้าง
หมอจะตรวจหาตำแหน่งและสาเหตุของการอุดตันก่อน แล้วเลือกวิธีที่เหมาะกับแต่ละคน
การดูแลเบื้องต้นและการใช้ยา
การนวดหัวตาช่วยได้ในเด็ก และแพทย์อาจให้ยาปฏิชีวนะเมื่อมีการติดเชื้อ ยาช่วยคุมการอักเสบได้ แต่ไม่ได้เปิดท่อที่ตีบถาวร
การผ่าตัดทำทางระบายน้ำตาใหม่
ในผู้ใหญ่ที่ท่อตันถาวร การผ่าตัดเชื่อมถุงน้ำตากับโพรงจมูก (DCR) ช่วยให้น้ำตามีทางระบายใหม่ การผ่าตัดทุกชนิดมีความเสี่ยง เช่น เลือดออก ติดเชื้อ หรือท่อกลับมาตีบซ้ำ และผลการรักษาแตกต่างกันในแต่ละคน
เมื่อไรควรรีบพบจักษุแพทย์
ควรพบแพทย์โดยเร็ว ถ้าหัวตาบวมแดงและเจ็บ มีหนองไหลเมื่อกดหัวตา มีไข้ หรือตามัวลง รวมถึงคลำเจอก้อนที่หัวตา หรือมีเลือดปนในน้ำตา
อ่านเพิ่มเติม: ตาแห้งเกิดจากอะไร และ ผ่าตัดเปลือกตาล่าง
คำถามที่พบบ่อย
ท่อน้ำตาอุดตันหายเองได้ไหม
ในทารกมักดีขึ้นเองในช่วงขวบปีแรก ส่วนในผู้ใหญ่ที่ท่อตีบถาวรมักไม่หายเอง และอาจต้องผ่าตัดทำทางระบายน้ำตาใหม่
น้ำตาไหลข้างเดียวเกิดจากอะไร
พบบ่อยจากท่อน้ำตาอุดตันข้างนั้น เปลือกตาล่างหย่อน หรือการระคายเคืองของตาข้างเดียว ควรให้จักษุแพทย์ตรวจหาสาเหตุ
ท่อน้ำตาอุดตันอันตรายไหม
โดยทั่วไปไม่อันตรายเฉียบพลัน แต่ถ้าปล่อยไว้อาจเกิดถุงน้ำตาอักเสบ ทำให้หัวตาบวมแดง เจ็บ และมีหนอง
นัดปรึกษา รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ ที่ Saonanon Clinic ทองหล่อ
เวลาทำการ: วันพฤหัสบดี 16:00–20:00 น. และวันเสาร์ 09:00–20:00 น.
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ความคิดเห็น