เปลือกตาม้วนเข้า (Entropion) คืออะไร? ทำไมขนตาทิ่มตา และรักษาอย่างไร
อัปเดตเมื่อ 1 วันที่ผ่านมา
เปลือกตาม้วนเข้า หรือ Entropion คือ ภาวะที่ขอบเปลือกตาพับเข้าหาลูกตา ทำให้ขนตาถูกับผิวตาจนเคืองตา ตาแดง น้ำตาไหล พบบ่อยที่เปลือกตาล่างของผู้สูงอายุ หรือในเด็กเล็กที่เนื้อใต้ตาแก้มดันเปลือกตาให้หมุนเข้าใน ทำให้ขนตาทิ่ม ถ้าปล่อยไว้อาจเกิดแผลที่กระจกตา (ผิวใสด้านหน้าตาดำ) การรักษาหลัก คือผ่าตัดปรับตำแหน่งเปลือกตา
โดย รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ จักษุแพทย์ด้านศัลยกรรมตกแต่งเปลือกตา
ลองนึกภาพแปรงขนนุ่ม ๆ ปัดผ่านตาทุกครั้งที่กะพริบ วันละหลายพันครั้ง ฟังดูไม่น่ารักเลยใช่ไหม นี่คือชีวิตประจำวันของคนที่เปลือกตาม้วนเข้า ข่าวดีคือภาวะนี้มีวิธีรักษา
Entropion คืออะไร ต่างจากเปลือกตาม้วนออกอย่างไร
Entropion คือเปลือกตาที่พลิกเข้าด้านใน เป็นภาวะตรงข้ามกับ เปลือกตาม้วนออก Ectropion คือขอบเปลือกตาที่ปลิ้นออกจากลูกตา อ่านเพิ่มที่ เปลือกตาม้วนออกคืออะไร
ขนตาทิ่มตาไม่ได้มาจากเปลือกตาม้วนเข้าเสมอไป บางคนเปลือกตาอยู่ตำแหน่งปกติ แต่ขนตาบางเส้นงอกผิดทิศ (Trichiasis) ซึ่งรักษาต่างกัน จึงควรให้จักษุแพทย์ทำการตรวจแยก
เปลือกตาม้วนเข้าใน เกิดจากอะไร
อายุที่มากขึ้น: เอ็นและกล้ามเนื้อที่ยึดเปลือกตาล่างหย่อน ขอบตาจึงพลิกเข้า เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด
แผลเป็นที่เยื่อบุตา (เยื่อบาง ๆ ด้านในเปลือกตา): จากการอักเสบเรื้อรัง การติดเชื้อ สารเคมี หรือการผ่าตัด พังผืดดึงรั้งขอบตาให้ม้วนเข้า
เปลือกตาหดเกร็ง: การระคายเคืองทำให้กล้ามเนื้อรอบตาบีบแน่น จนขอบตาม้วนเข้าชั่วคราว
ขนตาล่างชี้เข้าในเด็ก (Epiblepharon): พบบ่อยในเด็กเอเชีย รอยพับผิวหนังใต้ขนตาดันขนตาให้ชี้เข้าหาตา ส่วนมากหลายคนดีขึ้นเมื่อโตขึ้น
อาการเปลือกตาม้วนเข้าและขนตาทิ่มตาเป็นอย่างไร
เคืองตาเหมือนมีทราย น้ำตาไหล ตาแดง สู้แสงไม่ค่อยได้ มีขี้ตาหรือคราบที่ขอบตา ถ้าน้ำตาไหลเป็นอาการเด่น อ่านเพิ่มที่ น้ำตาไหลข้างเดียวเกิดจากอะไร
ที่ต้องระวังคือ ถ้ากระจกตาถูกขนตาขูดนาน ๆ อาจเป็นแผล ติดเชื้อ และทำให้มองเห็นแย่ลง
เปลือกตาม้วนเข้ารักษาอย่างไร
บรรเทาอาการชั่วคราว
แพทย์อาจให้ใช้น้ำตาเทียมหรือเจลหล่อลื่นลดการเสียดสี บางกรณีอาจใช้เทปดึงเปลือกตาลงชั่วคราว หรือคอนแทคเลนส์ชนิดพิเศษปกป้องกระจกตา วิธีเหล่านี้ช่วยให้สบายขึ้น แต่ไม่ได้แก้ตำแหน่งเปลือกตา
การผ่าตัดแก้เปลือกตาม้วนเข้า
จักษุแพทย์ด้านศัลยกรรมตกแต่งเปลือกตาจะกระชับเอ็นและกล้ามเนื้อที่หย่อน และจัดขอบเปลือกตากลับสู่ตำแหน่งเดิม เทคนิคขึ้นกับสาเหตุ หลังผ่าตัดมักมีช้ำและบวมที่ค่อย ๆ ยุบในช่วงประมาณ 7–14 วัน ถ้ามีไหมที่ต้องตัด มักตัดไหมราว 7–14 วัน
ถ้าเกิดจากเอ็นหย่อนตามวัย แพทย์อาจกระชับเปลือกตาจากด้านหางตาด้วยวิธี lateral tarsal strip ถ้าเกิดจากแผลเป็นที่เยื่อบุตาจนเนื้อเยื่อด้านในหดหรือไม่พอ อาจเสริมด้วยแผ่นเนื้อเยื่อเปลือกตา (tarsal graft) หรือเยื่อบุตา (conjunctival graft) ที่ Saonanon Clinic มีการผ่าตัดทั้งสามวิธีนี้ โดยเลือกตามผลตรวจของแต่ละคน
เปลือกตาม้วนเข้าแบบไหนต้องรีบพบจักษุแพทย์
ปวดตามาก หรือปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ
ตามัวลง
สู้แสงไม่ได้เลย
เห็นจุดขาวหรือฝ้าขาวที่ตาดำ
ตาแดงมากขึ้น หรือมีขี้ตาเป็นหนอง
อาการเหล่านี้อาจหมายถึงกระจกตาเป็นแผลหรือติดเชื้อ ควรพบแพทย์โดยเร็ว
คำถามที่พบบ่อย
เปลือกตาม้วนเข้าหายเองได้ไหม?
ชนิดที่เกิดจากอายุหรือแผลเป็นมักไม่หายเอง ชนิดที่เกิดจากการหดเกร็งอาจดีขึ้นเมื่อรักษาต้นเหตุ ส่วนขนตาล่างชี้เข้าในเด็กหลายคนดีขึ้นเมื่อโตขึ้น
ขนตาทิ่มตา ถอนขนตาเองได้ไหม?
ถอนแล้วอาจสบายขึ้นชั่วคราว แต่ขนตาจะงอกใหม่และกลับมาทิ่มได้อีก การถอนเองยังเสี่ยงบาดเจ็บหรือติดเชื้อ ควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุก่อน
ผ่าตัดเปลือกตาม้วนเข้ากี่วันหาย?
โดยทั่วไปรอยช้ำและบวมค่อย ๆ ยุบในช่วงประมาณ 7–14 วัน ถ้ามีไหมที่ต้องตัด มักตัดราว 7–14 วัน ขึ้นกับเทคนิคและการหายของแต่ละคน
นัดปรึกษา รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ ที่ Saonanon Clinic
ถ้าเคืองตา น้ำตาไหล หรือรู้สึกว่าขนตาทิ่มตาอยู่บ่อย ๆ นัดตรวจกับจักษุแพทย์เพื่อดูว่าต้นเหตุมาจากเปลือกตา ขนตา หรือสาเหตุอื่น
เวลาทำการ: วันพฤหัสบดี 16:00–20:00 น. และวันเสาร์ 09:00–20:00 น.
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ความคิดเห็น