levator advancement คืออะไร? ผ่าตัดเย็บเลื่อนเอ็นยกเปลือกตา แก้หนังตาตกได้อย่างไร
การผ่าตัด levator advancement คือ การเย็บเลื่อน "เอ็นของกล้ามเนื้อยกเปลือกตา" ที่ยืดหรือหลุดออก ให้กลับมายึดกับแผ่นกระดูกอ่อนเปลือกตาในตำแหน่งที่กระชับขึ้น เพื่อแก้หนังตาตกที่เกิดจากกล้ามเนื้อหรือเอ็นหย่อน ทำผ่านแผลในรอยพับเปลือกตา และเป็นวิธีที่ใช้บ่อยในการแก้หนังตาตกของผู้ใหญ่
โดย รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ จักษุแพทย์ด้านศัลยกรรมตกแต่งเปลือกตา
levator advancement คือการผ่าตัดแบบไหน
เปลือกตาบนถูกยกขึ้นด้วยกล้ามเนื้อชื่อ levator palpebrae superioris (กล้ามเนื้อยกเปลือกตา) ปลายกล้ามเนื้อนี้เป็นแผ่นเอ็นบาง ๆ เรียกว่า levator aponeurosis ทำหน้าที่เหมือนสายรอกที่ดึงเปลือกตาขึ้น
เมื่ออายุมากขึ้น ใส่คอนแทคเลนส์นานหลายปี หรือขยี้ตาบ่อย สายรอกนี้อาจยืดหรือหลุดจากจุดยึด เปลือกตาจึงตกลงมาบังตาดำ ทั้งที่ตัวกล้ามเนื้อยังแข็งแรงดี แพทย์เรียกภาวะนี้ว่า aponeurotic ptosis อ่านพื้นฐานเพิ่มได้ที่ Levator Aponeurosis คืออะไร
ในการผ่าตัด แพทย์จะเปิดแผลตามรอยพับเปลือกตา หาแผ่นเอ็นที่หย่อน แล้วเย็บเลื่อนให้ตึงขึ้นจนได้ระดับเปลือกตาที่เหมาะสม คล้ายการปรับสายรอกให้สั้นลงพอดี
หนังตาตกแบบไหนเหมาะกับ levator advancement
หนังตาตกจากเอ็นยืดหรือหลุด ซึ่งพบบ่อยในวัยกลางคนและผู้สูงอายุ
กล้ามเนื้อยกเปลือกตายังทำงานได้ระดับพอใช้ถึงดี (แพทย์วัดค่านี้ระหว่างตรวจ)
ขอบเปลือกตาบังตาดำ ทำให้ต้องเลิกคิ้วหรือเงยหน้าเวลามอง
ไม่มีโรคที่ทำให้ตาตกขึ้นลงตามเวลาซึ่งต้องรักษาก่อน เช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (myasthenia gravis)
ถ้ากล้ามเนื้อทำงานได้น้อยมาก การเย็บเลื่อนเอ็นอาจไม่พอ แพทย์อาจเลือกวิธีอื่น เช่น การคล้องเปลือกตากับกล้ามเนื้อหน้าผาก (frontalis sling) ให้กล้ามเนื้อหน้าผากช่วยยกเปลือกตาแทน
วันผ่าตัดจริงเป็นอย่างไร
ส่วนใหญ่ใช้ยาชาเฉพาะที่ ข้อดีคือแพทย์สามารถให้คุณลืมตาระหว่างผ่าตัด เพื่อดูระดับเปลือกตาและปรับให้สองข้างใกล้เคียงกันมากที่สุด เรียกว่าคุณได้เป็นผู้ช่วยผ่าตัดกิตติมศักดิ์ไปโดยปริยาย
หลายคนทำร่วมกับการตัดหนังตาส่วนเกินหรือจัดชั้นตาในคราวเดียว ขึ้นกับสิ่งที่แพทย์ตรวจพบ ดูรายละเอียดบริการได้ที่ การผ่าตัดแก้ไขหนังตาตก
พักฟื้นกี่วัน และต้องระวังอะไร
โดยทั่วไปตัดไหมประมาณ 7–14 วัน รอยช้ำและบวมค่อย ๆ ยุบในช่วง 7–14 วัน และชั้นตาจะดูเป็นธรรมชาติประมาณ 1–3 เดือน ช่วงที่ยังบวม ระดับตาสองข้างอาจดูไม่เท่ากัน ต้องรอให้ยุบก่อนจึงประเมินผลได้จริง
ช่วงแรกบางคนหลับตาไม่สนิทหรือตาแห้ง แพทย์จะให้น้ำตาเทียมหรือยาป้ายตา บางรายอาจต้องปรับแก้ระดับเปลือกตาภายหลัง ซึ่งแพทย์จะอธิบายก่อนผ่าตัด
ถ้าปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ ตาบวมตึงข้างเดียว การมองเห็นลดลง มีไข้ แผลแดงร้อนมีหนอง หรือเลือดออกไม่หยุด ให้ติดต่อคลินิกทันทีหรือไปห้องฉุกเฉิน อ่านภาพรวมการรักษาได้ที่ Ptosis คืออะไร
คำถามที่พบบ่อย
levator advancement ต่างจากการตัดหนังตาอย่างไร
การตัดหนังตาเอาผิวหนังส่วนเกินออก แต่ levator advancement แก้ที่เอ็นกล้ามเนื้อยกเปลือกตา ถ้าขอบเปลือกตาตกบังตาดำ การตัดหนังอย่างเดียวจะไม่ทำให้ตาเปิดกว้างขึ้น
ผ่าตัด levator advancement เจ็บไหม
ใช้ยาชาเฉพาะที่ ช่วงฉีดยาชาจะรู้สึกแปลบคล้ายมดกัด ระหว่างผ่าตัดอาจรู้สึกตึง หลังผ่าตัดอาจปวดเล็กน้อย ซึ่งบรรเทาได้ด้วยยาที่แพทย์สั่ง
ผลการผ่าตัดอยู่ได้นานแค่ไหน
เอ็นที่เย็บแล้วมักอยู่ในตำแหน่งได้นาน แต่เนื้อเยื่อยังเปลี่ยนแปลงตามวัย จึงอาจหย่อนลงได้บ้างเมื่อเวลาผ่านไป ระยะเวลาต่างกันในแต่ละคน
นัดปรึกษา รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ ที่ Saonanon Clinic ทองหล่อ
จองออนไลน์: saonanonclinic.com/book-online
LINE: @saonanon
โทร: 090-946-3090
เวลาทำการ: วันพฤหัสบดี 16:00–20:00 น. และวันเสาร์ 09:00–20:00 น.
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ความคิดเห็น