ผ่าตัดเปลือกตาม้วนออก (Ectropion) ทำอย่างไร? แบบไหนต้องผ่าตัด พักฟื้นกี่วัน
การผ่าตัดเปลือกตาม้วนออก (ectropion) คือการแก้ขอบเปลือกตาล่างที่แบะออกจากลูกตาให้กลับมาแนบตาอีกครั้ง วิธีขึ้นกับสาเหตุ เช่น กระชับเปลือกตาที่หย่อนตามวัย หรือคลายแผลรั้ง ส่วนใหญ่ใช้ยาชาเฉพาะที่ ตัดไหมประมาณ 7–14 วัน และควรทำเมื่ออาการรบกวนชีวิตหรือเสี่ยงต่อกระจกตา
โดย รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ จักษุแพทย์ด้านศัลยกรรมตกแต่งเปลือกตา
เปลือกตาม้วนออกคืออะไร
เปลือกตาม้วนออกคือภาวะที่ขอบเปลือกตาล่างแบะออกจากลูกตา จนเห็นเยื่อบุด้านในเป็นสีชมพูแดง พบบ่อยในผู้สูงอายุ ปกติเปลือกตาล่างทำหน้าที่เหมือนขอบอ่าง คอยกักน้ำตาให้เคลือบตาและไหลลงท่อน้ำตา เมื่อขอบอ่างแบะออก น้ำตาจึงล้นลงแก้ม ส่วนผิวตาก็แห้ง หลายคนจึงงงว่าตาแห้งแต่ทำไมน้ำตาไหลทั้งวัน
อาการที่พบบ่อยคือเคืองตา น้ำตาไหล ตาแดง ไวต่อแสงและลม อ่านพื้นฐานเพิ่มได้ที่ เปลือกตาม้วนออกคืออะไร ภาวะนี้ต่างจาก เปลือกตาม้วนเข้า ที่ขนตาทิ่มเข้าหาลูกตา
เปลือกตาม้วนออกเกิดจากอะไร
ตามวัย: เอ็นและกล้ามเนื้อเปลือกตาล่างหย่อน เป็นสาเหตุที่พบบ่อย
แผลรั้ง: แผลเป็นหรือผิวหนังที่หดตัวดึงเปลือกตาลง เช่น หลังอุบัติเหตุ แผลไฟไหม้ หรือหลังผ่าตัดเปลือกตา อ่านเพิ่มเรื่อง ตาปลิ้นหลังทำตาสองชั้น
อัมพาตใบหน้า: กล้ามเนื้อรอบตาไม่มีแรงพยุงเปลือกตา
ก้อนที่เปลือกตา: ก้อนเนื้อถ่วงเปลือกตาลงมา
แต่กำเนิด: พบได้น้อย
แบบไหนต้องผ่าตัด
ถ้าอาการน้อย น้ำตาเทียมและเจลหล่อลื่นก่อนนอนช่วยลดความระคายเคืองได้ แต่ไม่ได้ทำให้เปลือกตากลับเข้าที่ หมอจะพิจารณาผ่าตัดเมื่อ
เคืองตาหรือน้ำตาไหลจนรบกวนชีวิตประจำวัน
ตาแดงหรืออักเสบซ้ำ ๆ
หลับตาไม่สนิท หรือกระจกตาเริ่มแห้งและมีแผล
ใช้ยาหยอดตาแล้วยังไม่ดีขึ้น
ถ้าเกิดจากอัมพาตใบหน้าที่ยังมีโอกาสฟื้นตัว หมออาจดูแลผิวตาและรอดูอาการก่อน
ผ่าตัดเปลือกตาม้วนออก ทำอย่างไร
ก่อนผ่าตัด หมอจะตรวจความหย่อนของเปลือกตา แผลเป็นและปริมาณผิวหนัง การปิดตา และผิวกระจกตา เพราะวิธีผ่าตัดขึ้นกับสาเหตุ ไม่ได้ใช้สูตรเดียวกันทุกคน ดู บริการของคลินิก
กระชับเปลือกตาที่หย่อน
ใช้กับเปลือกตาหย่อนตามวัย หมอจะกระชับเปลือกตาจากด้านหางตา แล้วยึดกลับกับเนื้อเยื่อที่กระดูกเบ้าตา เรียกว่า lateral tarsal strip ทำให้เปลือกตากลับมาแนบลูกตา
คลายแผลรั้งและเสริมผิวหนัง
ถ้าเกิดจากแผลรั้ง หมอจะคลายพังผืดที่ดึงเปลือกตา ถ้าผิวหนังไม่พอ อาจเสริมด้วยผิวหนังจากตำแหน่งอื่น เช่น เปลือกตาบนหรือหลังใบหู
เสริมเนื้อเยื่อด้านในเปลือกตา
บางรายเนื้อเยื่อด้านในเปลือกตาหดหรือไม่พอ หมออาจเสริมด้วยแผ่นเนื้อเยื่อเปลือกตา (tarsal graft) หรือเยื่อบุตา (conjunctival graft) ที่ Saonanon Clinic มีการผ่าตัด lateral tarsal strip, tarsal graft และ conjunctival graft สำหรับเปลือกตาม้วนเข้าและม้วนออก โดยเลือกตามผลตรวจของแต่ละคน
ดูแลเปลือกตาจากอัมพาตใบหน้า
มักต้องกระชับเปลือกตาร่วมกับวิธีอื่นที่ช่วยให้ปิดตาได้ดีขึ้น แผนการรักษาขึ้นกับการฟื้นตัวของเส้นประสาท
เตรียมตัวก่อนผ่าตัดอย่างไร
แจ้งยาทุกชนิดที่ใช้อยู่ ถ้าใช้ยาละลายลิ่มเลือด ห้ามหยุดยาเอง ให้ถามแพทย์ก่อน
แจ้งประวัติแพ้ยาและการผ่าตัดตาเดิม
งดแต่งหน้าบริเวณตาในวันผ่าตัด
ควรมีคนพากลับบ้าน
ผ่าตัดเปลือกตาม้วนออก พักฟื้นกี่วัน
โดยทั่วไปตัดไหมประมาณ 7–14 วัน และรอยช้ำบวมยุบใน 7–14 วัน ช่วงแรกควรประคบเย็น นอนหนุนหมอนสูง งดขยี้ตา และใช้ยาตามแพทย์สั่ง
การผ่าตัดมีความเสี่ยง เช่น ช้ำ ติดเชื้อ แผลเป็น เปลือกตาสองข้างไม่เท่ากัน หรือเปลือกตากลับมาม้วนอีก บางรายต้องผ่าตัดแก้ไขเพิ่ม ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
เมื่อไรควรรีบพบแพทย์
ถ้าปวดตามาก ตาแดงมาก ตามัวลง มีแผลบวมแดงเป็นหนอง หรือเลือดออกไม่หยุด ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะกระจกตาที่แห้งนาน ๆ อาจเป็นแผลและกระทบการมองเห็นได้
คำถามที่พบบ่อย
เปลือกตาม้วนออกหายเองได้ไหม
ถ้าเกิดจากอาการบวมช่วงสั้น ๆ อาจดีขึ้นเอง แต่ถ้าเกิดจากเปลือกตาหย่อนตามวัยหรือแผลรั้ง มักไม่หายเอง น้ำตาเทียมช่วยลดอาการ แต่ไม่ได้แก้ตำแหน่งเปลือกตา
ผ่าตัดเปลือกตาม้วนออกเจ็บไหม
ส่วนใหญ่ใช้ยาชาเฉพาะที่ ช่วงฉีดยาชาจะรู้สึกแปลบ ระหว่างผ่าตัดอาจรู้สึกตึง หลังผ่าตัดอาจปวดเล็กน้อย ซึ่งบรรเทาได้ด้วยยาที่แพทย์สั่ง
ผ่าตัดแล้วจะกลับมาม้วนอีกไหม
เป็นไปได้ เพราะเนื้อเยื่อยังเปลี่ยนแปลงตามวัย หรือแผลอาจหดรั้งอีก บางรายต้องผ่าตัดแก้ไขเพิ่ม โอกาสต่างกันตามสาเหตุ
นัดปรึกษา รศ.พญ.เปรมจิต เศาณานนท์ ที่ Saonanon Clinic ทองหล่อ
เวลาทำการ: วันพฤหัสบดี 16:00–20:00 น. และวันเสาร์ 09:00–20:00 น.
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ความคิดเห็น